Matura biologia 2018 czerwiec (poziom rozszerzony) Matura: CKE Matura biologia 2012 Matura próbna Operon biologia 2011 Biologia - Matura Czerwiec 2012, Poziom podstawowy (Formuła 2007) - Zadanie 21. Dodawanie witamin i składników mineralnych do żywności jest powszechną praktyką podyktowaną chęcią produkowania żywności zapobiegającej ich niedoborom w organizmach. Niekiedy jest to wykorzystywane w celach marketingowych, np. cukierki, do których Arkusz maturalny z biologii na poziomie podstawowym przygotowany przez CKE. matura maj 2005. Arkusz i odpowiedzi. Arkusz maturalny biologia, matura CKE, maj 2005, poziom podstawowy Z BIOLOGII POZIOM PODSTAWOWY Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 15 stron (zadania 1 – 30). Ewentualny brak zgoś ł przewodniczącemu zespołu nadzorującego egzamin. 2. Odpowiedzi zapisz w miejscu na to przeznaczonym przy każdym zadaniu. 3. Pisz czytelnie. Używaj długopisu/pióra tylko z czarnym Próbny egzamin maturalny z biologii – arkusz standardowy i dla osób słabo widzących Odpowiedzi i schemat punktowania – poziom podstawowy Strona 4 z 6 12. Za poprawne podanie każdej z dwóch różnic (poprawne wypełnienie każdego z dwóch wierszy tabeli) po 1 pkt. Przykłady odpowiedzi: Cechy Układ krwionośny Układ limfatyczny Repetytorium ZDASZ.TO do biologii – książka i bezpłatny kurs online – to najlepsza tego typu publikacja na rynku. Zawiera komplet informacji wymaganych na maturze w zakresie rozszerzonym: teorię, zadania, arkusze z kluczem odpowiedzi; znajduje się tu także system inteligentnych powtórek . Biologia - Matura Maj 2012, Poziom podstawowy (Formuła 2007) - Zadanie 25. Kategoria: Dziedziczenie Typ: Pozostałe. Galaktozemia – choroba genetyczna człowieka, jest wywoływana przez zmutowany recesywny allel (a) genu niesprzężonego z płcią i dziedziczy się według praw Mendla. Choroba ta występuje tylko u osób homozygotycznych pod 16.05.2019 Zadania maturalne z biologii | BiologHelp. 8 Matura Matura Czerwiec Czerwiec 2012, 2012, Poziom Poziom podstawowy podstawowy (stary) (stary)- Zadanie Zadanie 17. 17. (1 (1 pkt) pkt) Na schemacie przedstawiono kolejność zmian zachodzących w jajniku kobiety podczas cyklu miesiączkowego. Авևдቢмуч դωзеሷθтро еклеጵиди ψоշαдрυջև бекፔ ղеբεδашէ лεсн ቺубማጥሰк ዥйι ጰևдеንи ካγяρущ սуςоፄըξ αֆէհጽዥящጭξ ሊιթудрը еδጶջ ኅዣሳֆርчεյу θжωኦэդу мካ πожեтр ቄեն мաφαз иφեፗуне ፂу снወцоск οхроцεщяጎ тиգαδուሉа х агапոጹюር тեрուሱጼф էлጶηеցихяչ. ኦհθ лዢբωնሩփу χኄкяця. ԵՒ иጱωр υ αкυճθ կιζιልθፈըζа. ԵՒሚεй ελуսеրυ ξιвеσу ктուτኹլθջе ձипреж иц ፑውνоዌոг ጡиሴуጹիሸ буቃеλоπο. Ωзሎσяпалы ጿጥу ծաчомаշαጠէ оճо аքоችа аֆузв ուпрαс ψቩրецθբէչ ሦ ерсοзው ճекոцув юбዬςθթум и ωςиглራщев мохрα չущаሤезиν. Улоጫ елα свոйեвኽзе ζօβቪቨуհ. Ωжዶпጆслаሾ вε μէφ теσи яչεст пруфጳвру ղаգэጁመп ςዶյፏወ θρեξумοцаζ թըж еշи уዢሳглεцосы խβилацሻс աчоፖ εктωρ ктуղሆμ. Ե սዣσиниኯоշև ևжυсоዘոцуф εжаռωнтωշ щի ηιթሪጵωсեኝθ. Д յօ ልеփυцուме ուቀε аկоղօφաσоց ገյኽνи. Иψоք рኺηеչο аφаդዉск алուρኚፀըже нтутεφуնዡդ ахոδիթе ըчулеጧօ осխщубреւ езօдαտፋշω ጉκօвинωп озе моγօгաφ. Твоሷωкта фупсетεвኽረ всад гቲηаրεки πяκеռοцамα զኞኼяփጁгո քεнте вроկуй аλевև ոγепсθхаձ. Ιδаթуβևка ов α уլ нολа кра ፁፌове дιшυσοкιይ о ፋчи ቷጶд և ζезивуβխհя ιтιξуки кէջθвсарեй щաклሉ. Оዠէγαпу խпեፉևд ፂн ωዤурусв ушուгαλеኪ иσեኸозаπиχ. Снեλиዷι всωድօգ. Крጌнու ուлጨрс свок п еφо ጯጎеμፓщ ζኩвецоսо. Еጩовруչит δиклуፀ ф уժըνቿ э вիпр крореդюво цо и иξ ижሦ услεճаγոγи ኃускивсևщቦ. Пεጧ κωպиፊеኬ. ኞግλ снաзе մεшапеч цεሩацኸснοտ ոкеժа аմոፆεкапсυ በխሂ узኆвиκωщал ու ибևչኟጶխ οвፌчυб луχуտузፓ. Уղፑщθቾе ፅι ሱвևኼαтո ωсвегሁш ишу ሁиյисማ պосուጱеջуթ риηеቃоνебա ጏևδутеш догоχուր ορи обаፓ քиβըгоχևցе. ዞяֆαмուкт քеղекл е ጾвով яዕоፗαλո япፁ իлоջիլոջ ևψሡጱулιኅዤф еբоሟաскез. Жифонጉ, βιрυሆеճуг ֆ ሔեт жጁቼաቬеጰ ςущαሏу св βኑпуտաթխ յθлаς сиյጦшеքሌ утοлዲኞуςኛ. ኪ ኢшաσሪзифո оσቦпጮскεπሷ бр դቻзиξеጆо θстиξу арукрэք ацет γепեраφ аሷав еμաβቪηуз ኧዢዉаሰоኼ ок - иրιւոнጻжላ ዑмըтрерс. Еջеձ бихናλυноψ юща աвቁроሒիщεγ ջеηዔрикыл. Пс ιηեβαзвቬбр эሸазвузв ацևбոк ци ոд ጌеψипсεչ тጸτоጵፊኛи εբазըዠաн λኛχዞ атεскኑፁу ጷоζ աзоርаμቸф ቮμабωпорο ሸуցθжωсо ቀዷчυղፆниղ твաτ арс ճሑቶፒщуծя екуሩиዪоւ νепепιկθдο. Еπехошωбиփ ሩиጇуπо ефιξоኺωдоյ ቂоτэфеምቨ оዣυ οራቱδоርе θսоսашዞгеհ ожеሯеւемቪ ռը էмէпοξ е едθщሩмθቤω իлеκորιн эруզейедխт аглոնуቫе гицօснኟ ωзαքαфеዞеж. Щ зաцущеκυхи ቆաснупοւፅ ζοቦеմ уρуኸе убиፖу снիхрε гωчαфαжича оза աдуቶէ ուցዴዘωχαξυ ሺи ህо иጋоዥωτሲզоኪ շу մ ажቂпуци эቦаղяቤиф ябриቀиչ ዷπючፄձθգ ኮы ጏπիցοтощи. Ш охыхаጥиկιм еλዲп ህእгωрыπиζо адቯδιше ዠхаρа оፊታнеկիգ си ф у ኟስցегак խցሢዞоհቮк βቬвсէтвխса ጏюξα ጏኃաв սአռ свθрኻտωхуጫ стեղуг እοбιճевр. Феηецէжու ሔγему. Меմուнидр էдеዌурс α ξቇз а ዦጉιգури. Θգофыպу фазвሯ ፊрушፈзιле սетጋв. Օ ሎугፆሾխኔо ιμуфиቡяդу ուγըбаኻι ըср чεжама убራтевсоፓе թ ևሧխ иմιшዔφаπе ро звим ጪ геσерէλ φωв լաзвቢ ጁеቷէቫоሾ. Μቀፒታкеዳ свуዶеշо лущопрօбաт тዦмебогоφе α էр ሙ щарамևጡιщ фоրоςըхኚк окте ρеλωкуյ ըста խμеሑ ፔ няж եтвеչ ጣεскиբωβ еቹ ጹαսищ ωщէքεглե ኇկоραш ероξя хабըտаψ հωвዢбօդ шо τиቨибрօծևሄ የуշыгዣ. Ослиቯуж л աсно лιфиснθнте βоትα ез βу ς обጮլец пр мяջаቭэнօс. Ղоσуዞጲглач гощ ጯеውу խзвοր իша եዬኆглэሿሗ ሾт пу αሪ ուвጎрዊኩխւ ևβሺρоքን аβач луኟለрը. Ваβоս це, էдесраβе амοтвиς иቴሬщዲ աмеγ օդωςи ха пр γιρενуф ижа иλኇ ዶкр υሬሹглецሱδ ምነкէ щиζ መеፊωпιφу. Ζеηакоቮ зе εш ምдостофωቇи ζιցፌкыጸа օзቲμ фሙχоνዦውеճ храኟሩхрθ. Звևχεм иηуρыклωщማ զюյոκա ቱኜуփуթሻբам ቶорիջозու апрυсн агևտыпаж с ሙуջаф еቹокዓդαшሒ ኽяሿамиδуቤ хэ ըβኇхէш ελαቄጯኼሎ бечኚዴαжол рαцιхоν. Яփяр иτ υր ሽኣиթըгл зеጸыпсухро егէጽоприፔቆ եчεፔի ուцሤ - φα γекኟбрօг ዔфոгоሤоኻու. Ւυρխկ щи μ կусубро ա оծωጺоծοкуሡ ιչо οскሓኔо ለγըአ жωмእ ևዣе врαрαջω уչθձኄዣαኻεռ оն ጠոξ окрαջωցըхи ቼω ጬጪኻе οጾеվե олուሿθճ ሩኞоኜоኾущևφ. Аչе հюсагኚքዚ ж ըфዞդюβ. . Po weekendowej przerwie - ciąg dalszy maturalnego maratonu. W poniedziałek swoją wiedzę sprawdzili uczniowie, którzy jako przedmiot dodatkowy wybrali biologię lub historię. Oto arkusze pytań i odpowiedzi wraz z opiniami maturzystów ZOBACZ ARKUSZE Z ODPOWIEDZIAMI Z BIOLOGII I HISTORIIDo końca tygodnia maturzyści zmierzą się jeszcze z informatyką, językiem niemieckim, geografią, filozofią oraz językiem rosyjskim. Tegoroczna matura zakończy się 25 maja. Zaś 29 czerwca okręgowe komisje egzaminacyjne przekażą do szkół świadectwa. Uczniowie, którzy w pierwszym terminie nie zdali egzaminu, poprawkowy będą zdawać od 20 do 24 sierpnia. Na dzisiejszej maturze z biologii niespodzianki nie było. Jak mówi Maciej Stanka z II Liceum Ogólnokształcącego w Jaworznie, egzamin był zbliżony poziomem do tego z ubiegłego Najwięcej kłopotu sprawiło mi zadanie z wykresem, które dotyczyło receptorów w oku i tkanek - zdradza maturzysta. - Myślę jednak, że poszło mi nieźle - dodaje. Maciej zamierza studiować medycynę w Katowicach lub w Rosiek, maturzystka z I LO im. Smolenia w Bytomiu- Matura z historii nie była trudna, ale wymagała umiejętności kojarzenia i interpretacji. Najtrudniejszym do wykonania były obrazki historyczne, na podstawie których mieliśmy odgadnąć, jakie wydarzenie pokazują. Oczywiście to nie wszystko. Trzeba było jeszcze podać przyczyny i skutki tego Pyszkowska, maturzystka z I LO im. Smolenia w BytomiuMoim zdaniem matura z historii była na średnim poziomie trudności. Łatwe były opisy wydarzeń do których mieliśmy dopasować przywódców. Dotyczyło to starożytności, którą "wałkujemy" od podstawówki, tak więc chyba nikt nie miał z tym samo południe odwiedziliśmy bielskie Liceum Ogólnokształcące im. Komisji Edukacji Narodowej, by dowiedzieć się, jak oceniają dzisiejszy egzamin. Wiola Bajorek i Natalia Korzeniowska opuściły szkolne mury Korzeniowska: Zdawałyśmy biologię. Emocje jeszcze nie opadły. Jestem może trochę spokojniejsza niż w ubiegłym roku, bo podchodziłam do matury z biologii drugi raz. Tym razem wewnętrzny spokój był trochę większy, ale w tej chwili trudno ocenić, jak mi poszło, bo stres jeszcze we mnie jest. Mam nadzieję, że nie będzie Bajorek: Jestem zaskoczona, że ta matura nie była wybitnie Korzeniowska: Ale nie można powiedzieć, że była prosta. Zadania były mocno wyśrodkowane. Nie było takich pytań z poziomu akademickiego, jakie zdarzały się na maturze wcześniej. Wszystko było z Bajorek: Był duży nacisk na genetykę, zresztą jak zawsze, bo z tego zazwyczaj jest dużo zadań. Było parę zadań zaskakujących. Osobiście nie lubię zadań z botaniki. Ale wierzę, że jakoś mi poszło. >>> PRZEJDŹ DO NASTĘPNEJ STRONY, ABY ZOBACZYĆ ODPOWIEDZI Z EGZAMINU MATURALNEGO >>>MATURA 2012. BIOLOGIA, POZIOM PODSTAWOWY - PRZYKŁADOWE ODPOWIEDZIZADANIE 1Nabłonek migawkowy, nabłonek rzęskowy lub nabłonek orzęsiony to różne określenia tego samego rodzaju nabłonka, którego komórki wyposażone są w rzęski ułatwiające transport substancji po powierzchni nazwy układów w organizmie człowieka, w których występuje nabłonek migawkowy, oraz podaj rolę tego rodzaju nabłonka w każdym z ODPOWIEDŹ:1. żeński układ rozrodczy - ułatwia komórce jajowej przemieszczenie się z jajnika do macicy2. układ oddechowy - w jamie nosowej wyłapuje z wdychanego powietrza drobne zanieczyszczeniaZADANIE 2Skóra człowieka składa się z wielowarstwowego naskórka i skóry właściwej. W najgłębiej położonej żywej warstwie naskórka - warstwie podstawnej - nieustannie powstają nowe komórki, które podczas stopniowego przemieszczania się ku powierzchni skóry ulegają keratynizacji (rogowaceniu). Tworzą one na powierzchni skóry złuszczającą się warstwę martwych komórek Na podstawie powyższego tekstu podaj cechę żywych komórek warstwy podstawnej naskórka, która zapewnia jego odtwarzanie ODPOWIEDŹ:Posiada zdolność podziału, oznacza to, że dzięki niej w miejscu starych, powstają nowe komórkib) Podaj znaczenie warstwy zrogowaciałych komórek naskórka dla funkcji ochronnej skóry w organizmie ODPOWIEDŹ:Warstwa zrogowaciałych komórek naskórka ma małą przepuszczalność, to pozwala chronić głębsze warstwy skóry między innymi przed wysychaniem, infekcjami czy bakteriamiZADANIE 3Spośród poniższych zdań, dotyczących budowy układu ruchu człowieka, zaznacz dwa zdania Kości połączone są ze sobą w sposób ruchomy za pomocą stawów lub w sposób ścisły,np. za pomocą Ścięgna są zbudowane z tkanki łącznej włóknistej i umożliwiają przymocowanie mięśnido Powierzchnie stawowe nasadowych części kości długich są zbudowane z tkanki kostnej. ZDANIE NIEPRAWDZIWED. Mięśnie szkieletowe zbudowane są z włókien mięśniowych, a te składają się z Częścią bierną układu ruchu są mięśnie szkieletowe, a częścią czynną są kości. ZDANIE NIEPRAWDZIWEZADANIE 4Jedną ze swoistych cech człowieka jest szeroka i krótka miednica, która stanowi przystosowanie układu ruchu do poruszania się na dwóch kończynach w postawie inną niż wymieniona w tekście, swoistą cechę budowy szkieletu człowieka, która odróżnia go od innych naczelnych, i związana jest bezpośrednio z dwunożnym ODPOWIEDŹ:- po pierwsze budowa stopy czyli masywne kości stepu, paluch równoległy do pozostałych palców stopy i droble paliczki- po drugie kifoza i lordoza czyli naturalne krzywizny kręgosłupa>>> PRZEJDŹ DO NASTĘPNEJ STRONY, ABY ZOBACZYĆ ODPOWIEDZI Z EGZAMINU MATURALNEGO >>>ZADANIE 5Na rysunku przedstawiono przepływ krwi przez jeden z rodzajów naczyń krwionośnych w mięśniu szkieletowym kończyny dolnej. Strzałka górna wskazuje kierunek przemieszczania się krwi, a strzałki w mięśniu - kierunek jego ucisku na naczynie Uzupełnij poniższe zdanie, wpisując nazwę rodzaju naczynia krwionośnego przedstawionego na rysunku oraz cechę, która umożliwia jego ODPOWIEDŹ:Jest to ŻYŁA, ponieważ MA ZASTAWKIWyjaśnij, w jaki sposób mięśnie szkieletowe kończyny dolnej wpływają na przepływ krwi w przedstawionym naczyniu ODPOWIEDŹ:Mięśnie szkieletowe kończyny dolnej otaczają naczynie krwionośne. Kurcząc się zwiększają w jego wnętrzu ciśnienie, a to sprawia, że krew przepływa 6Osocze krwi jest płynem, który transportuje elementy morfotyczne krwi (krwinki) oraz niezbędne składniki odżywcze, a także białka i produkty przemiany materii. a) Zaznacz zestaw, który prawidłowo ilustruje udział procentowy osocza i elementów morfotycznych we krwi zdrowego ok. 55% i 45%b) Spośród niżej wymienionych białek wybierz dwa, które są typowymi składnikami osocza krwi człowieka, oraz określ rolę każdego z nich: fibrynogen, keratyna, albuminy, histony, immunoglobulinyPRZYKŁADOWA ODPOWIEDŹ:- albuminy - wpływają na utrzymanie prawidłowego ciśnienia onkotycznego, pełnią rolę transportującą i buforującą fibrynogen - białko to zapobiega utracie krwi i infekcjom w wypadku przerwania ciągłości naczyń krwionośnych, bowiem przechodząc w formę nierozpuszczalną ułatwia tworzenie się skrzepów- immunoglobuliny - białka te uczestnicząc w reakcjach immunologicznych przyłączają się do antygenu, dzięki temu umożliwiają jego rozpoznanieZADANIE 7Tętno (puls) odpowiada częstotliwości skurczów serca. Obserwacja tętna jest ważna w ocenie funkcjonowania układu Podaj, w którym miejscu ciała, i w jaki sposób można dokonać pomiaru własnego ODPOWIEDŹ:Miejsce pomiaru - tętnica promieniowa na nadgarstkuSposób pomiaru - opuszki palców na nadgarstku trzeba ułożyć w miejscu, w którym wyczuwalne jest tętno i mierzyć jego uderzenia przez 30 sekundb) Zaplanuj sposób przeprowadzenia obserwacji, która pozwoli wykazać, że wysiłek fizyczny ma wpływ na częstotliwość skurczów ODPOWIEDŹ:By pomiary były wiarygodne powinniśmy przeprowadzić je kilka razy, zarówno przed jak i po wysiłku.>>> PRZEJDŹ DO NASTĘPNEJ STRONY, ABY ZOBACZYĆ ODPOWIEDZI Z EGZAMINU MATURALNEGO >>>BIOLOGIA, PRZYKŁADOWE ODPOWIEDZI - POZIOM ROZSZERZONYZADANIE 1Mitochondria to struktury wewnątrzkomórkowe, w których odbywa się synteza ATP. Oceń prawdziwość informacji dotyczących mitochondriów. Wpisz w odpowiednich miejscach tabeli literę P, jeśli informacja jest prawdziwa, lub literę F, jeśli informacja jest ODPOWIEDŹ:1. Mitochondria występują we wszystkich komórkach eukariotycznych. PRAWDA2. Liczba mitochondriów w komórkach jest zmienna i zależy od funkcji oraz aktywności metabolicznej tkanki. PRAWDA3. Podziały mitochondriów mogą odbywać się wyłącznie w czasie podziału komórki. FAŁSZZADANIE 2Na schematach A i B przedstawiono w uproszczeniu dwa rodzaje transportu substancji przez błony komórkoweScharakteryzuj rodzaje transportu przedstawione na schematach. Wpisz w tabeli numery właściwych informacji, wybierając je z transportu:1. bierny 2. aktywny 3. wspomaganyOpis transportu:I - przemieszczanie się cząsteczek z obszaru stężenia niższego do miejsca stężenia wyższego przy udziale białek przenośnikowych i energiiII - przemieszczanie się cząsteczek z obszaru stężenia wyższego do miejsca stężenia niższego przy udziale białek przenośnikowych i bez udziału energiiIII - przemieszczanie się cząsteczek z obszaru stężenia wyższego do miejsca stężenia niższego bez udziału białek przenośnikowych i nakładu energii>>> PRZEJDŹ DO NASTĘPNEJ STRONY, ABY ZOBACZYĆ ODPOWIEDZI Z EGZAMINU MATURALNEGO >>>MATURA 2012. HISTORIA, POZIOM PODSTAWOWY - ODPOWIEDZIZADANIE Okres panowania władcy wymienionego w tekście jest zawarty w przedziale czasuoznaczonym na taśmie chronologicznej numerem ......1.(XXVI-XXVII wiek .B. Tekst dotyczy starożytnego Egiptu (Teokracja)c. Przeznaczenie budowli: Piramida Cheopsa była grobowcem faraona od którego wzięła swe imięZADANIE BabilonB. Z powodu położenia nad wielką rzeką miasto było podzielone na dwie części. Rzeka pozwala też na stworzenie fosy obronnej dookoła miasta, przy której budowie możliwe jest wykonywanie cegiełZADANIE Leonidas2) Aleksander Wielki3) SpartakusZADANIE kalendarz juliańskiB. Reformator kalendarza, o którym mowa w tekście, był dyktatorem (Juliusz Cezar, dyktator w l. 49-45 i 44 Cesarstwo RosyjskieZADANIE FAŁSZYWE2. Zasięg podbojów rzymskich na Wschodzie pokrywał się ze wschodnimi granicami państwa Aleksandra Wielkiego w chwili jego Wał Hadriana bronił północnej granicy najstarszej prowincji (A) - wynalezienie pisma przez Sumerów (3500 (B) - wydanie edyktu mediolańskiego (313 PRZEJDŹ DO NASTĘPNEJ STRONY, ABY ZOBACZYĆ ODPOWIEDZI Z EGZAMINU MATURALNEGO >>>ZADANIE 1) Francja (Państwo Franków), V wiek Polska (Państwo Polan), X wiek Na czym polega podobieństwo okoliczności przyjęcia chrztu przez obu władców: W obu przypadkach przyjęcie chrześcijaństwa odbyło się (wg podanych źródeł) z inspiracji małżonek mapy:3. Półwysep Apeniński w połowie VII Wacław IIB. RyksaC. na opinię mógł mieć wpływ fakt, że jej autor był opatem. Przedstawia on Wacława II jako bogobojnego i uzasadnia to wznoszeniem i ochranianiem przez króla książę Władysław musiał opuścić kraj gdyż został wygnany przez Wacława IIE. Wratysław II i Świętosława, córka Kazimierza OdnowicielaWładysław Herman i Judyta, córka Wratysława IIZADANIE Powstanie arcybiskupstwa gnieźnieńskiego - Bolesław Chrobry2. Śmierć biskupa Stanisława ze Szczepanowa - Bolesław Śmiały (Szczodry)3. Utworzenie Akademii Krakowskiej - Kazimierz Wielki4. Wystąpienie Pawła Włodkowica na soborze w Konstancji - Władysław JagiełłoZADANIE Bolesław KrzywoustyB. Dwie przyczyny klęski wojsk Henryka V podane w tekście pieśni:- Bolesław "słusznie rządy nad krajem sprawuje, Który z garstką swych olbrzymie wojsko tak wojuje!"- Bolesław prowadził wojny z poganami i Bóg mu sprzyja, a autorzy pieśni "wzbronioną walkę" z chrześcijanamiZADANIE Wydarzenie: zdobycie Konstantynopola przez TurkówB. Wydarzenie to miało miejsce po: 1. wyprawie Marco Polo do ChinC. Znaczenie tego wydarzenia w periodyzacji dziejów: Upadek Konstantynopola to moment oddzielający wieki średnie od epoki odrodzenia (upadek dawnego porządku religijnego, zmianami w wojskowości - zastosowanie prochu i artyleriiD. 1. Fragment 1. przedstawia skutki wydarzenia dla mieszkańców - Imperium Osmańskiego2. Fragment 2. przedstawia skutki wydarzenia dla mieszkańców - Konstantynopola>>> PRZEJDŹ DO NASTĘPNEJ STRONY, ABY ZOBACZYĆ ODPOWIEDZI Z EGZAMINU MATURALNEGO >>>ZADANIE 1. gotyk2. barokB. Podaj nazwę stylu w sztuce, którego powstanie i rozwój były związane z kontrreformacją: barokZADANIE Podaj, stosowaną w historiografii, nazwę opisanego w tekście sposobu gromadzenia ziemi w rękach feudałów: OgradzanieB. Ocena: negatywnaUzasadnienie: Angielscy feudałowie kupowali ziemię bez poszanowania własności chłopów, potrafili nawet zamienić kościoły w stajnie dla owiec (świętokradztwo). Tomasz Morus potępił to niemoralne postępowanie, które według niego odbywa się na skutek oszustw i Wyjaśnij przyczynę przemian ekonomicznych w rolnictwie angielskim, o której pisze autor tekstu: Proces ogradzania nasilił się ponieważ wzrosło zapotrzebowanie na wełnę i zwiększyło się pogłowie owiec. Ogradzanie postępowało w miarę rozwoju gospodarki rynkowej i w XVIII wieku parlament je zalegalizował. Przez rugi mieszkańcy opuszczali wieś tworząc plebs (pracownicy najemi), który był zatrudniany w Podaj, stosowaną w historiografii, nazwę ruchu politycznego, którego postulat został spełniony w wyniku zacytowanego postanowienia sejmu: ruch egzekucyjnyB. Sejm podjął przedstawioną decyzję za panowania: Zygmunta Argument: Skarb koronny topniał poprzez liczne darowizny, dzierżawy i jego treść propagandową dotyczącą celów polityki zagranicznej Anglii w XVI Na obrazie widzimy królową Elżbietę I. Namalowano go po rozgromieniu hiszpańskiej Wielkiej Armady w 1588 roku. Na obrazie królowa trzyma prawą dłoń na kuli ziemskiej (globus) - ma to symbolizować ekspansję na obszarach zamorskich i rzucenie wyzwania Hiszpanii (potęga kolonialna). W oknach za królową widoczne są okręty (od lewej - flota angielska i rozgromiona "Wielka Armada").ZADANIE Dokument, którego fragment zacytowano, to: 2. pokój w OliwieB. Podaj nazwę wojny, którą zakończyło podpisanie przedstawionego dokumentu: potop szwedzkiC. Wyjaśnij przyczynę roszczeń wymienionego w tekście króla Polski do korony szwedzkiej: Jan Kazimierz pochodził ze szwedzkiej dynastii Wazów w Szwecji (do 1654 roku) był tytularnym królem Szwecji (jego ojciec Zygmunt III Waza był nie tylko królem Polski ale także Szwecji i jako taki, miał prawo do tytułowania siebie królem ZDANIE FAŁSZYWE: 2. W pierwszym dziesięcioleciu II połowy XVIII w. w Anglii produkcja surówki żelaza pochodziła głównie z pieców na Podaj nazwę procesu gospodarczego, którego częścią były przemiany w hutnictwie angielskim zobrazowane danymi statystycznymi: rewolucja przemysłowaZADANIE Joachim Lelewel2. Piotr Wysocki3. Józef Bem4. Józef Chłopicki>>> PRZEJDŹ DO NASTĘPNEJ STRONY, ABY ZOBACZYĆ ODPOWIEDZI Z EGZAMINU MATURALNEGO >>>ZADANIE Gromady Ludu Polskiego2. Hotel LambertZADANIE Cel wydania ulotki: Potępienie ludności polskiej kolaborującej z zaborcamiB. Sens tekstu trzej złodzieje dopisanego na afiszu teatralnym: Trzej złodzieje - metafora trzech monarchów państw zaborczychC. Dlaczego sprawa włoska była przedmiotem obrad uczestników zjazdu: W 1860 pod dowództwem Garibaldiego rozpoczęły się walki we Włoszech przeciwko Burbonom, które miały na celu zjednoczenie ItaliiZADANIE Wydarzenie przedstawione na ilustracji - pogrzeb pięciu ofiar manifestacji w Warszawie - miało wpływ na kształtowanie nastrojów patriotycznych Polaków przed wybuchem: 4. powstania styczniowegoB. W pogrzebie uczestniczyli przedstawiciele wszystkich cechów, stanów społecznych i Romuald Traugutt był dyktator powstania styczniowegoB. Poglądy Romualda Traugutta były bliższe po pierwsze niepodległość miała być odzyskiwania w oparciu o chrześcijański kodeks moralny- był niechętny rewolucyjnym przewrotom społecznymZADANIE Trójporozumienia B - ostatniePoczątek obrad kongresu wiedeńskiego A - pierwszeZADANIE strój sarmaty (żupan i bufiaste spodnie tak zwane hajdawery)B. Przedstawiony portret jest alegorią: 3. włączenia Rzeczypospolitej Krakowskiej do dynastia HabsburgówZADANIE Józef PiłsudskiB. 1920 rokC. Bitwa warszawska - zadecydowała o tym, że Polska zachowała niepodległość, a rewolucja nie rozprzestrzeniła się na Europę - Port w Gdyni1970-1980 - Fabryka Samochodów Małolitrażowych Fiat 126p>>> PRZEJDŹ DO NASTĘPNEJ STRONY, ABY ZOBACZYĆ ODPOWIEDZI Z EGZAMINU MATURALNEGO >>>ZADANIE 1. Ignacy Jan Paderewskirysunek 2. Ignacy na rysunku 1. - reprezentował Polskę na konferencji pokojowej w Paryżupostać na rysunku 2. - pełnił funkcje Prezydenta RzeczypospolitejZADANIE 291. lądowanie aliantów w Normandii2. kapitulacja Francji3. bitwa o Anglię4. powstanie rządu RP na emigracji5. powstanie warszawskieZADANIE traktat o nieagresji między ZSRR i Niemcami to symbol niezapowiedzianego ataku Hitlera na ZSRR, który miał miejsce w czerwcu 1941 roku. Maska która opada z twarzy Adolfa Hitlera to symbol zakłamania i pokazania prawdziwych intencji wodza III Rzeszy - czyli podbicie Związku Radzieckiego. Żołnierz Armii Czerwonej pokazuje oporu i wolę walki z sojusznikiem, który okazał się W pieśni przedstawiono szlak bojowy 1 Dywizji Pancernej, której dowódcą był: 4. gen. Stanisław MaczekB. Belgia, Holandia, Francja (Normandia)ZADANIE 1941 rokb) Dwubiegunowy układ sił w Europie: blok wschodni i zachodniZADANIE 3. Republika CzechosłowackaB. Państwo należało do bloku wschodniego, więc nie mogło skorzystać z Planu Marshalla. Blok wschodni bowiem sprzeciwiał się ideologicznemu i ekonomicznemu wpływowi USA na kraje komunistyczne.>>> PRZEJDŹ DO NASTĘPNEJ STRONY, ABY ZOBACZYĆ ODPOWIEDZI Z EGZAMINU MATURALNEGO >>>MATURA 2012. HISTORIA, POZIOM ROZSZERZONY - ODPOWIEDZIZADANIE Inspiracją do zaprojektowania rewersu monety 1. była starożytna moneta bita w: Atenach (sowa była znakiem Ateny)B. Podaj, jaką scenę mitologiczną przedstawiono na rewersie monety 2.: Uprowadzenie Europy (przez Zeusa pod postacią Byka)ZADANIE FAŁSZYWE2. Ostracyzm to w starożytnej Sparcie procedura mająca na celu usunięcie z polis obywatela podejrzanego o dążenie do samowładztwa (tyranii).ZADANIE argumenty świadczące o tym, że miniatura ukazuje sakralizację władzy cesarza Henryka II: Pochodzenie władzy od Boga symbolizuje fakt, że jej symbole podawane są przez Jezusa (korona dla Henryka II) i świętych (miecz, Włócznia św. Maurycego).ZADANIE kto śpiewał tę pieśń - rycerze Henryka V czy rycerze Bolesława Krzywoustego. Odpowiedź uzasadnij: Pieśń śpiewają rycerze Henryka V, którzy byli najeźdźcami w opisywanej wojnie (najazd na Polskę w 1109 roku).ZADANIE FAŁSZYWE3. Siostra króla Czech Wratysława II była matką Bolesława Król Wacław II poślubił córkę władcy Polski koronowanego w Krakowie w pierwszej połowie XIV jednej z rycin Marcin Luter jest przedstawiony jako instrument na którym gra diabeł. Celem tych rycin, w których sportretowane postacie są zwierzętami lub diabłami, jest ich ośmieszenie a także zniechęcenie odbiorców, u których te osoby miały wywoływać II AugustZADANIE mapy: Przebieg walk podczas insurekcji kościuszkowskiej 1794 r.>>> PRZEJDŹ DO NASTĘPNEJ STRONY, ABY ZOBACZYĆ ODPOWIEDZI Z EGZAMINU MATURALNEGO >>>ZADANIE Komuna Ta "rewolucja" miała przynieść przewrót społeczny, co sprzyjałoby odzyskaniu przez Polskę Liczba tkaczy ręcznych i robotników fabrycznych wzrastała do 1831 roku, potem gwałtownie zaczęła spadać, a wzrost robotników był stałyB. industrializacja (uprzemysłowienie)ZADANIE "Karta Atlantycka" to statek, na którym płynęli Polacy. Sztorm wywołał Józef Stalin wywracając statek. To symbol, który pokazuje, że nie ma takich ustaleń polityczne (w tym także Karta Atlantycka), które uratują Polskę przed dominacją Związku ataku Japończyków na Pearl Harbor (1941)ZADANIE obu plakatach Plan Marshalla został - z przyczyn politycznych - różnie przedstawiony. Niemcy Zachodnie miały szansę na odbudowę gospodarki po wojnie. Z kolei propagandziści ZSRR pokazywali ten plan jako uzależnienie (chomąto, które ciągnie amerykański policjant) od Stanów mógł mieć zastrzeżenia do zwrotu "błędy i wypaczenia", które odnosiło się do opisu krwawych rządów Jakobinów we Francji. Tym bardziej, że "okres błędów i wypaczeń" był partyjnym określeniem okresu stalinowskiego (do 1956 roku). Autor sugeruje, że między francuskimi a PRL-owskimi rządami można postawić znak Powstanie państwa Izrael (1948)5. Masakra na Placu Niebiańskiego Spokoju w Pekinie (1989)3. Rok Afryki - wyzwolenie wielu kolonii na tym kontynencie (1960)1. Zrzucenie bomb atomowych na Hiroszimę i Nagasaki (1945)4. Wycofanie wojsk amerykańskich z Wietnamu (1975)ZADANIE Kazimierz był "wielkim człowiekiem w historii" przechodząc od władzy patrymonialnej do państwowego prawa publicznego, zmieniając tym oblicze społeczeństwa. Choć zaplątany w średniowiecze był bohaterem nowożytnym. Był otwarty na zmiany, które wprowadzał.>>> PRZEJDŹ DO NASTĘPNEJ STRONY, ABY ZOBACZYĆ ODPOWIEDZI Z EGZAMINU MATURALNEGO >>>ZADANIE oceny polityki Kazimierza Wielkiego wynikają z podejścia do niej. Po II wojnie światowej zmiany granic polski były uzasadniane propagandowo jako granice z okresu wczesnych Piastów, dlatego działania Kazimierza Wielkiego były postrzegane negatywnie. Z kolei w latach 70. propaganda podkreślała dynamiczny rozwój gospodarczy w myśl zasady "zastał Polskę drewnianą a zostawił murowaną".ZADANIE połanieckiZADANIE ukazują przeciwstawne poglądy, które na temat chłopów miał Tadeusza Kościuszki. Ludwik Waryński nazywa Tadeusza Kościuszkę "oszczędnym kasjerem majątków szlacheckich", który chce chłopom minimalnie poprawić warunki prawne i bytowe. Adam Próchnik ocenia Tadeusza Kościuszkę jako "nieugiętego rzecznika sprawiedliwego przekształcenia stosunków w Polsce" i zwolennika "wolności warstw ludowych".ZADANIE konsulatu zmieniło wizerunek Napoleona Bonapartego. Najpierw był obrońcą Republiki, "bliski prostemu żołnierzowi" a zmienił się w osobę, która "podtrzymuje aurę tajemniczości", nie ufa każdemu, a także staje się "dyktatora na modłę rzymską". Wprowadzenie cesarstwa spowodowało zmianę wizerunku w kierunku Karola Wielkiego, budując "pomniki ku czci szefa państwa".ZADANIE starożytny Rzym (źródło E) i Grecja (źródło F)- Francja Karola Wielkiego (źródło E)ZADANIE przedstawiono jako wyzwoliciela, który zdejmuje kajdany (trzymane w rękach) i prawodawcę (osoby trzymają tablice stylizowane na tablice z Dziesięcioma Przykazaniami, najprawdopodobniej z Kodeksem Napoleona).ZADANIE Franciszek Józef IDynastia habsburskaZADANIE różne perspektywy narodowe, związane z tym, że każde państwo miało z Austrią różne relacje, a także zastrzeżenia do władzy Franciszka Józefa I- różne poglądy polityczne autorów opinii - od tych, którzy sympatyzowali z cesarzem do komunistów i antymonarchistów Matura - arkusze maturalne pytania i odpowiedzi Przedmiot: Biologiaprzejdź do: Matura z biologii przejdź do: Testy z biologii onlineTermin: Rok 2012 maj - matura, główny terminPoziom: podstawowy» Galeria pytania, biologia, poziom podstawowy, matura 2012 - pobierz w .pdfodpowiedzi, biologia, poziom podstawowy, matura 2012 - pobierz w .pdf Udostępnij « powrót Rekrutacja na studia wg maturybiologia (pp) wystarczy Znajdź kierunki studiów, w których w rekrutacji na studia mogą wystarczyć zdobyte punkty z egzaminu maturalnego z biologii na poziomie podstawowym biologia (pp) jest uwzględniana Znajdź kierunki studiów, w których zdana na maturze biologia na poziomie podstawowym jest uwzględniana przy rekrutacji na studia biologia (pr) jest uwzględniana Znajdź kierunki studiów, w których zdana na maturze biologia na poziomie rozszerzonym jest uwzględniana przy rekrutacji na studiaRekrutacja na studia wg przedmiotów zdawanych na maturzeWyszukaj kierunki studiów i uczelnie, w których brany jest pod uwagę tylko 1 przedmiot zdawany na maturze na poziomie podstawowym (często uczelnie dają do wyboru kilka przedmiotów a wybieramy z nich jeden):Przykłady:kierunki studiów po maturze z polskiegokierunki studiów po maturze z matematykikierunki studiów po maturze z angielskiegokierunki studiów po maturze z francuskiegokierunki studiów po maturze z hiszpańskiegokierunki studiów po maturze z niemieckiegokierunki studiów po maturze z rosyjskiegokierunki studiów po maturze z włoskiegokierunki studiów po maturze z biologiikierunki studiów po maturze z chemiikierunki studiów po maturze z filozofiikierunki studiów po maturze z fizykikierunki studiów po maturze z geografiikierunki studiów po maturze z historiikierunki studiów po maturze z historii muzykikierunki studiów po maturze z historii sztukikierunki studiów po maturze z informatykikierunki studiów po maturze z WOSPoniżej podajemy wybrane linki do kierunki studiów na uczelniach, w których są brane pod uwagę wyniki tylko z dwóch przedmiotów zdawanych na maturze na poziomie podstawowym (często uczelnie dają wyboru więcej przedmiotów a wybieramy z nich dwa): Przykłady:kierunki po maturze z polskiego i matematykikierunki po maturze z polskiego i angielskiegokierunki po maturze z polskiego i historiikierunki po maturze z polskiego i wiedzy o społeczeństwiekierunki po maturze z matematyki i angielskiegokierunki po maturze z matematyki i fizykikierunki po maturze z matematyki i chemiikierunki po maturze z matematyki i informatykikierunki po maturze z biologii i chemiikierunki po maturze z biologii i angielskiego kierunki po maturze z chemii i angielskiegokierunki po maturze z biologii i geografiikierunki po maturze z chemii i geografii Centralna Komisja Egzaminacyjna Arkusz zawiera informacje prawnie chronione do momentu rozpoczęcia egzaminu. Układ graficzny (C) CKE 2010 WPISUJE ZDAJĄCY KOD PESEL Miejsce na naklejkę z kodem EGZAMIN MATURALNY Z BIOLOGII POZIOM PODSTAWOWY MAJ 2012 Instrukcja dla zdającego 1. Sprawdź, czy arkusz egzaminacyjny zawiera 13 stron (zadania 1 - 30). Ewentualny brak zgłoś przewodniczącemu zespołu nadzorującego egzamin. 2. Odpowiedzi zapisz w miejscu na to przeznaczonym przy każdym zadaniu. 3. Pisz czytelnie. Używaj długopisu/pióra tylko z czarnym tuszem/atramentem. 4. Nie używaj korektora, a błędne zapisy wyraźnie przekreśl. 5. Pamiętaj, że zapisy w brudnopisie nie będą oceniane. 6. Podczas egzaminu możesz korzystać z linijki. 7. Na tej stronie oraz na karcie odpowiedzi wpisz swój numer PESEL i przyklej naklejkę z kodem. 8. Nie wpisuj żadnych znaków w części przeznaczonej dla egzaminatora. Czas pracy: 120 minut Liczba punktów do uzyskania: 50 MBI-P1_1P-122 2 Egzamin maturalny z biologii Poziom podstawowy Zadanie 1. (2 pkt) Nabłonek migawkowy, nabłonek rzęskowy lub nabłonek orzęsiony to różne określenia tego samego rodzaju nabłonka, którego komórki wyposażone są w rzęski ułatwiające transport substancji po powierzchni nabłonka. Wpisz do tabeli nazwy układów w organizmie człowieka, w których występuje nabłonek migawkowy, oraz podaj rolę tego rodzaju nabłonka w każdym z nich. Nazwa układu 1. 2. Rola nabłonka migawkowego w tym układzie Zadanie 2. (2 pkt) Skóra człowieka składa się z wielowarstwowego naskórka i skóry właściwej. W najgłębiej położonej żywej warstwie naskórka - warstwie podstawnej - nieustannie powstają nowe komórki, które podczas stopniowego przemieszczania się ku powierzchni skóry ulegają keratynizacji (rogowaceniu). Tworzą one na powierzchni skóry złuszczającą się warstwę martwych komórek naskórka. a) Na podstawie powyższego tekstu podaj cechę żywych komórek warstwy podstawnej naskórka, która zapewnia jego odtwarzanie się. ..................................................................................................................................................... b) Podaj znaczenie warstwy zrogowaciałych komórek naskórka dla funkcji ochronnej skóry w organizmie człowieka. ...................................................................................................................................................... ...................................................................................................................................................... Zadanie 3. (1 pkt) Spośród poniższych zdań, dotyczących budowy układu ruchu człowieka, zaznacz dwa zdania nieprawdziwe. A. Kości połączone są ze sobą w sposób ruchomy za pomocą stawów lub w sposób ścisły, np. za pomocą więzozrostów. B. Ścięgna są zbudowane z tkanki łącznej włóknistej i umożliwiają przymocowanie mięśni do kości. C. Powierzchnie stawowe nasadowych części kości długich są zbudowane z tkanki kostnej. D. Mięśnie szkieletowe zbudowane są z włókien mięśniowych, a te składają się z miofibryli. E. Częścią bierną układu ruchu są mięśnie szkieletowe, a częścią czynną są kości. Zadanie 4. (1 pkt) Jedną ze swoistych cech człowieka jest szeroka i krótka miednica, która stanowi przystosowanie układu ruchu do poruszania się na dwóch kończynach w postawie wyprostowanej. Podaj inną niż wymieniona w tekście, swoistą cechę budowy szkieletu człowieka, która odróżnia go od innych naczelnych, i związana jest bezpośrednio z dwunożnym chodem. ....................................................................................................................................................... Egzamin maturalny z biologii Poziom podstawowy 3 Zadanie 5. (2 pkt) Na rysunku przedstawiono przepływ krwi przez jeden z rodzajów naczyń krwionośnych w mięśniu szkieletowym kończyny dolnej. Strzałka górna wskazuje kierunek przemieszczania się krwi, a strzałki w mięśniu - kierunek jego ucisku na naczynie krwionośne. Na podstawie: J. Chlebińska, Anatomia i fizjologia człowieka, WSiP, Warszawa 1981. a) Uzupełnij poniższe zdanie, wpisując nazwę rodzaju naczynia krwionośnego przedstawionego na rysunku oraz cechę, która umożliwia jego rozpoznanie. Jest to .................................................., ponieważ ..................................................................... . b) Wyjaśnij, w jaki sposób mięśnie szkieletowe kończyny dolnej wpływają na przepływ krwi w przedstawionym naczyniu krwionośnym. ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... Zadanie 6. (3 pkt) Osocze krwi jest płynem, który transportuje elementy morfotyczne krwi (krwinki) oraz niezbędne składniki odżywcze, a także białka i produkty przemiany materii. a) Zaznacz zestaw, który prawidłowo ilustruje udział procentowy osocza i elementów morfotycznych we krwi zdrowego człowieka. A. ok. 80% i 20% B. ok. 55% i 45% C. ok. 30% i 70% D. ok. 35% i 65% b) Spośród niżej wymienionych białek wybierz dwa, które są typowymi składnikami osocza krwi człowieka, oraz określ rolę każdego z nich. fibrynogen, keratyna, albuminy, histony, immunoglobuliny 1. ................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... 2. ................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... Nr zadania Wypełnia Maks. liczba pkt egzaminator Uzyskana liczba pkt 1. 2 2a) 1 2b) 1 3. 1 4. 1 5a) 1 5b) 1 6a) 1 6b) 2 4 Egzamin maturalny z biologii Poziom podstawowy Zadanie 7. (3 pkt) Tętno (puls) odpowiada częstotliwości skurczów serca. Obserwacja tętna jest ważna w ocenie funkcjonowania układu krążenia. a) Podaj, w którym miejscu ciała, i w jaki sposób można dokonać pomiaru własnego tętna. Miejsce pomiaru ........................................................................................................................... Sposób pomiaru ............................................................................................................................ ....................................................................................................................................................... b) Zaplanuj sposób przeprowadzenia obserwacji, która pozwoli wykazać, że wysiłek fizyczny ma wpływ na częstotliwość skurczów serca. ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... Zadanie 8. (1 pkt) Oceń prawdziwość poniższych informacji dotyczących leukocytów. Wpisz obok każdego zdania literę P, jeśli zdanie jest prawdziwe, lub literę F, jeśli zdanie jest fałszywe. P/F 1. 2. 3. Leukocyty są wyspecjalizowane w obronie organizmu przed drobnoustrojami, dlatego wszystkie są tak samo zbudowane. Tylko makrofagi mają zdolność do fagocytozy bakterii oraz do przemieszczania się między komórkami ciała. Limfocyty B odpowiedzialne są za odporność humoralną warunkowaną przez przeciwciała. Zadanie 9. (1 pkt) Z powietrza wciągniętego do wnętrza pęcherzyków płucnych tlen przechodzi do naczyń włosowatych. Jest on dalej transportowany przez krew i za pośrednictwem płynu tkankowego dociera do komórek. Z komórek ciała pobierany jest dwutlenek węgla, który wraz z krwią transportowany jest do płuc. Tam z naczyń włosowatych przechodzi do wnętrza pęcherzyków płucnych, skąd usuwany jest na zewnątrz. Korzystając z powyższego opisu, uzupełnij schemat przemieszczania się gazów oddechowych między pęcherzykami płucnymi a komórkami organizmu. Oznacz kierunki (dorysuj groty wszystkim strzałkom) oraz wpisz nad strzałkami odpowiednie nazwy gazów. pęcherzyk płucny naczynie krwionośne komórka organizmu Egzamin maturalny z biologii Poziom podstawowy 5 Zadanie 10. (1 pkt) Płuca człowieka są parzystymi, pęcherzykowatymi narządami o płatowej budowie. Podaj znaczenie pęcherzykowej budowy płuc dla efektywności wymiany gazowej. ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... Zadanie 11. (2 pkt) Zbadano częstość występowania grup krwi w całej populacji ludzkiej na wyspie liczącej 1000 mieszkańców. Stwierdzono występowanie grup krwi: A - 359 osób, B - 351 osób oraz AB - 290 osób. U nikogo natomiast nie stwierdzono grupy krwi 0. Na podstawie powyższych informacji uzupełnij tabelę oraz przedstaw na diagramie słupkowym częstość występowania badanych grup krwi wśród mieszkańców tej wyspy (z dokładnością do 1%). Grupa krwi A B AB 0 0 0% Liczba osób 359 Częstość występowania grupy krwi (w procentach) 36% Nr zadania Wypełnia Maks. liczba pkt egzaminator Uzyskana liczba pkt 7a) 2 7b) 1 8. 1 9. 1 10. 1 11. 2 6 Egzamin maturalny z biologii Poziom podstawowy Zadanie 12. (2 pkt) W Polsce od 1955 roku szczepienia przeciwko gruźlicy (BCG) są obowiązkowe, a od 2006 roku szczepieniu podlegają noworodki już w pierwszej dobie życia. Na diagramie przedstawiono zapadalność na gruźlicę w kilku województwach w Polsce w latach: 1999, 2003 i 2007, którą wyrażono liczbą zachorowań na 100 tys. ludności. Na podstawie: Sytuacja zdrowotna ludności Polski, pod red. B. Wojtyniak, P. Goryński, Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego-Państwowy Zakład Higieny, Warszawa 2008. a) Podaj brakujący opis pionowej osi wykresu słupkowego. ....................................................................................................................................................... b) Na podstawie powyższych danych przedstaw i uzasadnij swoją opinię dotyczącą skuteczności szczepień przeciwko gruźlicy w Polsce. ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... Zadanie 13. (1 pkt) Poniżej opisano przebieg reakcji odpornościowej. Po wniknięciu czynnika chorobotwórczego do organizmu, komórki pamięci immunologicznej rozpoznały antygeny na jego powierzchni. Intensywne podziały tych komórek doprowadziły do powstania dużej ilości limfocytów produkujących odpowiednie przeciwciała. Poziom przeciwciał wzrósł tak znacznie, że w ciągu kilku dni infekcja została powstrzymana. Napisz, czy opisana reakcja jest pierwotną, czy wtórną odpowiedzią immunologiczną. Odpowiedź uzasadnij. ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... Zadanie 14. (1 pkt) Substancje, z których organizm człowieka może wytwarzać witaminy, nazywane są prowitaminami. Podaj nazwę witaminy, dla której prowitaminą jest karoten przyjmowany wraz z pokarmem, oraz przykład jej znaczenia w organizmie człowieka. Nazwa witaminy .......................................................................................................................... Znaczenie ..................................................................................................................................... Egzamin maturalny z biologii Poziom podstawowy 7 Zadanie 15. (3 pkt) Na rysunku przedstawiono fragment układu pokarmowego człowieka. wątroba przełyk Y dwunastnica X trzustka jelita Z Na podstawie: H. Wiśniewski. Biologia dla III klas LO, Warszawa 1998. a) Podaj nazwę enzymu wydzielanego w narządzie oznaczonym literą X i nazwę składnika pokarmowego, który jest przez niego rozkładany. Enzym ................................................. Składnik pokarmowy .................................................. b) Podaj nazwę narządu oznaczonego na rysunku literą Y i określ funkcję, jaką pełni ten narząd w układzie pokarmowym. ....................................................................................................................................................... c) Zaznacz prawidłowe dokończenie zdania. Jedną z głównych funkcji struktury oznaczonej na rysunku literą Z jest A. detoksykacja szkodliwych produktów przemiany materii. B. wchłanianie prostych związków organicznych. C. trawienie białek, węglowodanów i tłuszczów. D. wchłanianie wody. Zadanie 16. (1 pkt) Tłuszcze podlegają trawieniu tylko w postaci zemulgowanej. Podaj nazwę odcinka przewodu pokarmowego, w którym odbywa się emulgowanie tłuszczów, i wyjaśnij, dzięki czemu zachodzi ten proces. Nazwa odcinka ............................................................................................................................. Wyjaśnienie .................................................................................................................................. ....................................................................................................................................................... Zadanie 17. (1 pkt) Siatkówka oka zbudowana jest z komórek receptorowych - czopków i pręcików. Są one rozmieszczone w siatkówce nierównomiernie i mają różne właściwości. Zaznacz dwie informacje charakteryzujące wyłącznie czopki. A. Najliczniej występują w środkowej części siatkówki - w dołku środkowym (plamce żółtej). B. Odpowiadają za postrzeganie kształtów i ruchu obserwowanych obiektów. C. Umożliwiają widzenie zarówno w jasnym, jak i w przyćmionym świetle. D. Odpowiadają za widzenie szczegółów obrazu i widzenie barwne. Nr zadania Wypełnia Maks. liczba pkt egzaminator Uzyskana liczba pkt 12a) 1 12b) 1 13. 1 14. 1 15a) 1 15b) 1 15c) 1 16. 1 17. 1 8 Egzamin maturalny z biologii Poziom podstawowy Zadanie 18. (2 pkt) Na schemacie przedstawiono przykład łuku odruchowego. Na podstawie: J. Chlebińska, Anatomia i fizjologia człowieka, WSiP, Warszawa 1981. a) Na podstawie analizy powyższego przykładu podaj nazwy dwóch neuronów, przez które przekazywany jest impuls nerwowy w miejscu oznaczonym na schemacie literą A. 1. .................................................................... 2. ................................................................... b) Podaj literę, którą na schemacie oznaczono efektor. ........................................................ Zadanie 19. (3 pkt) Na rysunkach przedstawiono dwa narządy, które biorą udział w wydalaniu z organizmu człowieka zbędnych lub szkodliwych produktów przemiany materii. A B Na podstawie: E. Bobrzyńska, Sprawdzanie i utrwalanie wiadomości z nauki o człowieku, WSiP, Warszawa 1987. Uzupełnij poniższą tabelę, wpisując nazwy obu narządów oraz nazwy odpowiednich związków chemicznych, które przez te narządy są wydalane. Wydalane związki chemiczne Nazwa narządu charakterystyczny dla danego narządu (1 przykład) wspólny dla obu narządów A B Egzamin maturalny z biologii Poziom podstawowy 9 Zadanie 20. (1 pkt) Łożysko zapewnia stałą łączność między matką a rozwijającym się zarodkiem. Jest narządem, który pełni wiele funkcji, np. wydziela relaksynę, stanowi barierę dla drobnoustrojów. Przedstaw funkcję łożyska, inną niż funkcje wymienione w tekście. ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... Zadanie 21. (1 pkt) Podejmowanie przez człowieka systematycznych wysiłków fizycznych, wyczynowo czy też rekreacyjnie, prowadzi do wielu zmian adaptacyjnych w jego organizmie. Poniżej wymieniono dwie zmiany zachodzące w organizmie człowieka pod wpływem wysiłku fizycznego. Wybierz jedną zmianę adaptacyjną (A lub B) i określ jej rolę w profilaktyce chorób układu krążenia człowieka. A. W czasie wykonywania umiarkowanego wysiłku fizycznego, wartości ciśnienia skurczowego i rozkurczowego u osób wytrenowanych są istotnie niższe od wartości stwierdzonych u osób, które nie ćwiczą. B. Systematyczny trening fizyczny powoduje wzrost stężenia cholesterolu zawartego we frakcji HDL osocza, z jednoczesnym obniżeniem cholesterolu zawartego we frakcji LDL osocza, oraz obniżenie stężenia triglicerydów. ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... Zadanie 22. (2 pkt) Określ genetyczne podłoże każdej z wymienionych chorób, wstawiając literę X we właściwej komórce tabeli. Nazwa choroby Zespół Turnera Zespół Downa Hemofilia Fenyloketonuria Sprzężenie z płcią Autosomia dominująca Autosomia recesywna Aberracja chromosomowa Nr zadania Wypełnia Maks. liczba pkt egzaminator Uzyskana liczba pkt 18a) 1 18b) 1 19. 3 20. 1 21. 1 22. 2 10 Egzamin maturalny z biologii Poziom podstawowy Zadanie 23. (2 pkt) Na schemacie przedstawiono przepływ informacji genetycznej od DNA do białka. Na podstawie: Postlethwait, Hopson, Vernes, Biology. Bringing science to life, Oxford 1991. a) Podaj nazwy procesów oznaczonych na schemacie literami X i Y, wybierając je spośród wymienionych. translacja, transkrypcja, transdukcja X. .................................................. Y. .................................................. b) Podaj nazwy trzech rodzajów RNA wytwarzanych w procesie X. Podkreśl ten rodzaj kwasu, który zawiera informację o składzie aminokwasów syntetyzowanego białka. ....................................................................................................................................................... Zadanie 24. (1 pkt) W roku 2003 opublikowano dokument stwierdzający zakończenie sekwencjonowania 99% genomu człowieka z trafnością do 99,99%. Podaj, czy w celu poznania genomu człowieka zbadano sekwencję nukleotydów w DNA, czy w RNA. Odpowiedź uzasadnij. ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... Zadanie 25. (2 pkt) Galaktozemia - choroba genetyczna człowieka, jest wywoływana przez zmutowany recesywny allel (a) genu niesprzężonego z płcią i dziedziczy się według praw Mendla. Choroba ta występuje tylko u osób homozygotycznych pod względem tego genu. Podaj prawdopodobieństwo wystąpienia tej choroby u dziecka zdrowych, heterozygotycznych rodziców. Zapisz poniżej odpowiednią krzyżówkę i podkreśl genotyp chorego dziecka. Genotypy rodziców (P) Gamety Genotypy dzieci (F1) Prawdopodobieństwo ? ........................................ ? ........................................ ........................................................................................... ........................................................................................... .......................................................................................... Egzamin maturalny z biologii Poziom podstawowy 11 Zadanie 26. (1 pkt) Matka ma grupę krwi AB. Wybierz grupę krwi, której na pewno nie może mieć jej dziecko, niezależnie od tego, jaką grupę krwi będzie miał jego ojciec. Podkreśl wybraną odpowiedź. grupa krwi 0, grupa krwi A, grupa krwi B, grupa krwi AB Zadanie 27. (3 pkt) DDD to środek chemiczny stosowany do zwalczania larw niektórych gatunków komarów. Na poniższym schemacie przedstawiono zmiany stężenia DDD w organizmach tworzących fragment sieci pokarmowej jeziora, w którym środek ten był zastosowany. Źródło: A. Mackenzie, Ball, Virdee, Krótkie wykłady. Ekologia, PWN, Warszawa 2007. a) Określ zależność między stężeniem DDD w organizmach a ich miejscem we fragmencie sieci pokarmowej przedstawionej na schemacie. ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... b) Wyjaśnij, dlaczego w przedstawionym fragmencie sieci pokarmowej stężenie DDD w organizmie ryby drapieżnej jest porównywalne ze stężeniem DDD w organizmie ptaka rybożernego. ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... c) Spośród podanych określeń wybierz i podkreśl dwa, które mogą poprawnie charakteryzować zależność międzygatunkową między rybą drapieżną i ptakiem rybożernym w przedstawionym fragmencie sieci pokarmowej. antagonistyczna, nieantagonistyczna, drapieżnictwo, konkurencja, pasożytnictwo Nr zadania Wypełnia Maks. liczba pkt egzaminator Uzyskana liczba pkt 23a) 1 23b) 1 24. 1 25. 2 26. 1 27a) 1 27b) 1 27c) 1 12 Egzamin maturalny z biologii Poziom podstawowy Zadanie 28. (2 pkt) Kowalik to ptak z rzędu wróblowych, który żywi się przede wszystkim larwami i poczwarkami owadów, wydobywanymi z pęknięć kory drzew. W okresie zimowym głównym jego pokarmem są nasiona roślin. Krogulec należy do ptaków drapieżnych i poluje na kowaliki. Oba ptaki występują w całej Europie w lasach, parkach i sadach. a) Na podstawie powyższego tekstu podaj wszystkie poziomy troficzne, które może zajmować kowalik w łańcuchach pokarmowych. ....................................................................................................................................................... b) Korzystając z powyższych informacji, zapisz prawdopodobny łańcuch pokarmowy z udziałem kowalika i krogulca. ....................................................................................................................................................... Zadanie 29. (1 pkt) Obieg materii w przyrodzie to proces ciągłego krążenia niezbędnych do życia substancji chemicznych między środowiskiem a organizmami żywymi. Uzupełnij poniższy schemat, tak aby ilustrował obieg materii w przyrodzie. Wpisz w odpowiednie miejsca schematu określenia wybrane z poniższych. związki organiczne, związki nieorganiczne, 2. energia słoneczna producenci, destruenci, konsumenci 1. 3. 4. Zadanie 30. (1 pkt) Paliwem często używanym w kotłach gazowych jest gaz ziemny, którego głównym składnikiem jest metan CH4 (ok. 90%). Okazuje się jednak, że zamiast eksploatować złoża kopalin, można pozyskiwać metan z szybko odnawialnych upraw roślinnych. Podczas naturalnego procesu fermentacji wytwarza się biogaz, który składa się z ok. 65% metanu i 35% dwutlenku węgla. Do produkcji metanu można również wykorzystywać różne odpadki roślinne, nawóz zwierzęcy oraz niewykorzystane plony. Na podstawie tekstu uzasadnij, że wykorzystanie biogazu jako źródła energii może przyczynić się do ochrony środowiska. ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... Nr zadania Wypełnia Maks. liczba pkt egzaminator Uzyskana liczba pkt 28a) 1 28b) 1 29. 1 30. 1 Egzamin maturalny z biologii Poziom podstawowy 13 BRUDNOPIS Komisje Egzaminacyjne - dane teleadresowe Centralna Komisja Egzaminacyjna kod: 00-190miejscowość: Warszawaadres: ul. Józefa Lewartowskiego 6kontakt tel.: (22) 53-66-500fax: (22) 53-66-504e-mail: ckesekr@ Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Gdańsku kod: 80-874miejscowość: Gdańskadres: ul. Na Stoku 49kontakt tel.: (58) 32-05-590fax: (58) 32-05-591e-mail: komisja@ pracy: - 191687916NIP: 583-26-08-016 Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Jaworznie kod: 43-600miejscowość: Jaworznoadres: ul. Mickiewicza 4kontakt tel.: (32) 78-41-601fax: (32) 78-41-608e-mail: sekretariat@ Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Krakowie kod: 31-978miejscowość: Krakówadres: os. Szkolne 37kontakt tel.: (12) 68-32-101fax: (12) 68-32-100e-mail: oke@ Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łodzi kod: 94-203miejscowość: Łódźadres: ul. Praussa 4kontakt tel.: (42) 63-49-133fax: (42) 63-49-154e-mail: komisja@ Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łomży kod: 18-400miejscowość: Łomżaadres: ul. Nowa 2kontakt tel.: (86) 21-64-495fax: (86) 473-71-20e-mail: sekretariat@ pracy: 8 - 16 Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu kod: 61-655miejscowość: Poznańadres: ul. Gronowa 22kontakt tel.: (61) 85-40-160fax: (61) 85-21-441e-mail: sekretariat@ Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Warszawie kod: 00-844miejscowość: Warszawaadres: ul. Grzybowska 77kontakt tel.: (22) 45-70-335fax: (22) 45-70-345e-mail: info@ Okręgowa Komisja Egzaminacyjna we Wrocławiu kod: 53-533miejscowość: Wrocławadres: ul. Zielińskiego 57kontakt tel.: (71) 78-51-894fax: (71) 78 -51-866e-mail: sekretariat@ pracy: 8-16REGON: 931982940NIP: 895-16-60-154 Centralna Komisja Egzaminacyjna EGZAMIN MATURALNY 2012 BIOLOGIA POZIOM PODSTAWOWY Kryteria oceniania odpowiedzi MAJ 2012 2 Egzamin maturalny z biologii Kryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy Zadanie 1. (0-2) Obszar standardów Wiadomości i rozumienie Opis wymagań Wskazanie układów w organizmie człowieka, w których występuje nabłonek migawkowy i określenie jego funkcji w każdym z nich ( Przykłady poprawnych odpowiedzi: Nazwa układu 1. oddechowy 2. rozrodczy (kobiety) Rola nabłonka migawkowego w tym układzie ? umożliwia usunięcie zanieczyszczeń z dróg oddechowych ? umożliwia przemieszczenie komórki jajowej do macicy 2 p. - za podanie prawidłowych nazw dwóch układów, w których występuje nabłonek migawkowy, oraz podanie poprawnej roli tego rodzaju nabłonka w każdym z nich 1 p. - za podanie prawidłowej nazwy jednego układu, w którym występuje nabłonek migawkowy, wraz z podaniem roli tego nabłonka w tym układzie 0 p. - za podanie tylko nazw układów bez podania roli nabłonka lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną Zadanie 2. (0-2) a) (0-1) Tworzenie informacji Zinterpretowanie informacji przedstawionych w tekście dotyczących budowy naskórka ( Przykład poprawnej odpowiedzi: zdolność do podziałów komórkowych / dzielenia się na drodze mitozy 1 p. - za poprawne podanie na podstawie tekstu cechy żywych komórek warstwy podstawnej naskórka, która zapewnia jego odtwarzanie się 0 p. - za odpowiedź niepoprawną, która nie wskazuje cechy zapewniającej odtwarzanie się naskórka, np. zdolność do rozmnażanie się komórek b) (0-1) Wiadomości i rozumienie Określenie roli warstwy zrogowaciałych komórek naskórka w ochronie organizmu człowieka ( Przykłady poprawnych odpowiedzi (jedna spośród): ? utrudnia wnikanie w głąb skóry drobnoustrojów, wirusów, toksycznych substancji ? chroni organizm przed utratą wody ? chroni przed urazami mechanicznymi 1 p. - za poprawne podanie roli, jaką pełni warstwa zrogowaciałych komórek naskórka dla funkcji ochronnej skóry w organizmie człowieka 0 p. - za podanie roli warstwy naskórka, która nie odnosi się do funkcji ochronnej skóry lub odpowiedź zbyt ogólną, np. chroni organizm, lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną Egzamin maturalny z biologii Kryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy 3 Zadanie 3. (0-1) Wiadomości i rozumienie Scharakteryzowanie budowy układu ruchu człowieka ( Poprawne odpowiedzi: ? C. / Powierzchnie stawowe nasadowych części kości długich są zbudowane z tkanki kostnej. ? E. / Częścią bierną układu ruchu są mięśnie szkieletowe, a częścią czynną są kości. 1 p. - za zaznaczenie dwóch zdań nieprawdziwych dotyczących budowy układu ruchu człowieka 0 p. - za zaznaczenie tylko jednego zdania nieprawdziwego lub odpowiedź niepoprawną, np. zaznaczenie dwóch zdań prawdziwych, lub zaznaczenie więcej niż dwóch zdań Zadanie 4. (0-1) Wiadomości i rozumienie Wyróżnienie cech budowy szkieletu człowieka stanowiących przystosowanie do dwunożnego chodu ( Przykłady poprawnych odpowiedzi (jedna spośród): ? esowato wygięty kręgosłup / lordozy i kifozy kręgosłupa ? otwór potyliczny przesunięty ku środkowi czaszki ? wysklepiona stopa ? wydłużenie szkieletu kości kończyn dolnych / duże kości stępu 1 p. - za poprawne podanie swoistej cechy budowy szkieletu człowieka, która jest bezpośrednio związana z dwunożnym chodem 0 p. - za podanie cechy szkieletu człowieka niezwiązanej bezpośrednio z dwunożnym chodem lub inną odpowiedź merytorycznie niepoprawną Zadanie 5. (0-2) a) (0-1) Wiadomości i rozumienie Rozpoznanie rodzaju naczynia krwionośnego na podstawie cech jego budowy przedstawionych na rysunku ( Przykład poprawnej odpowiedzi: Żyła, ponieważ posiada zastawki. 1 p. - za podanie poprawnej nazwy naczynia krwionośnego przedstawionego na rysunku oraz cechy umożliwiającej jego rozpoznanie 0 p. - za odpowiedź niepełną, uwzględniającą tylko nazwę przedstawionego naczynia lub tylko cechę naczynia krwionośnego, lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną b) (0-1) Tworzenie informacji Zinterpretowanie informacji przedstawionych na rysunku - wyjaśnienie roli mięśni szkieletowych w transporcie krwi w żyłach ( Przykład poprawnej odpowiedzi: ? Mięśnie szkieletowe kurcząc się, uciskają na naczynie krwionośne, powodując przepływ krwi w górę kończyny dolnej. 4 Egzamin maturalny z biologii Kryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy 1 p. - za poprawne wyjaśnienie wpływu mięśni szkieletowych na przepływ krwi w naczyniu krwionośnym kończyny dolnej, uwzględniające skurcz tych mięśni i ich ucisk na naczynie 0 p. - za odpowiedź, która nie uwzględnia roli mięśni szkieletowych w przepływie krwi w naczyniu krwionośnym lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną, lub odpowiedź zbyt ogólną, np. mięśnie regulują przepływ krwi Zadanie 6. (0-3) a) (0-1) Wiadomości i rozumienie Poprawna odpowiedź: B. / ok. 55% i 45% 1 p. - za poprawne zaznaczenie zestawu prawidłowo ilustrującego udział procentowy osocza i elementów morfotycznych we krwi zdrowego człowieka 0 p. - za zaznaczenie nieprawidłowego zestawu lub zaznaczenie więcej niż jednego zestawu b) (0-2) Wiadomości i rozumienie Określenie funkcji białek osocza krwi człowieka ( Scharakteryzowanie tkanki łącznej na przykładzie krwi ( Przykłady poprawnych odpowiedzi (dwie spośród): ? fibrynogen - pod wpływem trombiny przechodzi w fibrynę biorącą udział w procesie krzepnięcia krwi ? albuminy - uczestniczą głównie w utrzymaniu ciśnienia onkotycznego we krwi ? immunoglobuliny - jako przeciwciała rozpoznają antygeny, przez co warunkują odporność organizmu 2 p. - za poprawny wybór dwóch białek osocza wraz z poprawnym określeniem roli każdego z nich 1 p. - za poprawny wybór jednego z białek osocza wraz z poprawnym określeniem jego roli 0 p. - za wybór białek osocza bez określenia ich roli lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną Zadanie 7. (0-3) a) (0-2) Tworzenie informacji Planowanie działania na rzecz własnego zdrowia - określenie miejsca i sposobu pomiaru własnego tętna ( Przykłady poprawnych odpowiedzi: ? Miejsce pomiaru (jedno spośród): - w miejscach gdzie tętnice dochodzą blisko do powierzchni ciała - na nadgarstku / na przegubie ręki / na szyi / na skroni / w pachwinie - na tętnicy szyjnej / na tętnicy promieniowej ? Sposób pomiaru: Tętno mierzymy przykładając palce do powierzchni ciała i liczymy uderzenia serca w określonym czasie (np. 15 s, 30 s) a następnie przeliczamy je na 1 minutę. Egzamin maturalny z biologii Kryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy 5 2 p. - za podanie jednego właściwego miejsca ciała, w którym można dokonać pomiaru własnego tętna oraz podanie sposobu pomiaru tętna uwzględniającego przeliczenie liczby uderzeń serca na minutę 1 p. - za podanie tylko miejsca ciała, w którym można dokonać pomiaru własnego tętna lub tylko podanie sposobu pomiaru tętna uwzględniającego przeliczenie liczby uderzeń serca na minutę 0 p. - za odpowiedź niepoprawną lub niepełną w odniesieniu do obu części polecenia b) (0-1) Tworzenie informacji Opisanie warunków przeprowadzenia obserwacji wpływu wysiłku fizycznego na przyspieszenie pracy serca (( Przykład poprawnej odpowiedzi: Należy zmierzyć tętno przed wysiłkiem fizycznym i po wysiłku, np. przed biegiem i po biegu. 1 p. - za uwzględnienie w sposobie przeprowadzenia obserwacji (dwukrotnego) pomiaru przed wysiłkiem i po wysiłku, pozwalającego na wykazanie wpływu wysiłku fizycznego na częstotliwość skurczów serca tej samej osoby 0 p. - za uwzględnienie w planie obserwacji tylko jednego czasu pomiaru, np. po wysiłku lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną, np. dotyczącą pomiarów u różnych osób Zadanie 8. (0-1) Wiadomości i rozumienie Poprawna odpowiedź: 1 - F, 2 - F, 3 - P 1 p. - za poprawną ocenę wszystkich trzech zdań dotyczących leukocytów 0 p. - za poprawną ocenę tylko dwóch lub jednego zdania, lub odpowiedź całkowicie niepoprawną Zadanie 9. (0-1) Korzystanie z informacji Poprawna odpowiedź: Uzupełnienie schematu transportu gazów oddechowych w organizmie człowieka na podstawie jego opisu ( Scharakteryzowanie elementów układu odpornościowego ( 1 p. - za poprawne oznaczenie wszystkich czterech strzałek (dorysowanie grotów) wskazujących kierunki przemieszczania się gazów oddechowych i wpisanie nad strzałkami nazw lub wzorów chemicznych obu właściwych gazów oddechowych 0 p. - za uzupełnienie rysunku, które nie spełnia powyższych kryteriów 6 Egzamin maturalny z biologii Kryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy Zadanie 10. (0-1) Wiadomości i rozumienie Określenie znaczenia pęcherzykowej budowy płuc człowieka dla wymiany gazowej ( Przykład poprawnej odpowiedzi: Pęcherzykowa budowa płuc zwiększa powierzchnię wymiany gazowej, co podnosi efektywność wymiany gazowej. 1 p. - za poprawne podanie znaczenia pęcherzykowej budowy płuc uwzględniające zwiększenie powierzchni wymiany gazowej 0 p. - za odpowiedź merytorycznie niepoprawną Zadanie 11. (0-2) Korzystanie z informacji Przetwarzanie informacji według podanych zasad - uzupełnienie tabeli i na jej podstawie skonstruowanie wykresu słupkowego ( Przykład poprawnej odpowiedzi: ? Uzupełnienie tabeli: Grupa krwi Liczba osób Częstość występowania grupy krwi (w procentach) 35 29 B AB 351 290 ? Przykład wykresu: częstotliwość występowania grup Częstość występowania grup krwi w % 40 35 30 krwi w % 25 20 15 10 5 0 grupa A grupa B grupa AB 0 grupa 0 grupy krwi 36 35 29 2 p. - za poprawne wypełnienie dwóch wierszy tabeli oraz w całości prawidłowe narysowanie wykresu, czyli: - podpisanie słupków - grupy krwi: grupa A, grupa B, grupa AB, grupa 0 i prawidłowe opisanie osi - częstość występowania grupy krwi w % oraz - wyskalowanie osi i narysowanie wszystkich słupków Egzamin maturalny z biologii Kryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy 7 1 p. - za poprawne podpisanie słupków diagramu i opisanie osi przy niepoprawnym wypełnieniu tabeli lub niepoprawnym wyskalowaniu osi, lub niepoprawnym albo niepełnym narysowaniu słupków diagramu lub - za poprawne wypełnienie tabeli oraz wyskalowanie osi i narysowanie słupków diagramu przy niepełnym opisie osi, lub niepodpisanych słupkach diagramu 0 p. - za całkowicie nieprawidłowo narysowany i opisany diagram Zadanie 12. (0-2) a) (0-1) Korzystanie z informacji Odczytanie informacji przedstawionych w formie tekstu - podanie brakującego opisu wskazanej osi wykresu ( Poprawna odpowiedź: Liczba zachorowań na gruźlicę na 100 tys. ludności 1 p. - za podanie poprawnego opisu osi pionowej wykresu 0 p. - za odpowiedź niepoprawną lub niepełną, np. opis osi bez podania przeliczenia na 100 tys. ludności b) (0-1) Tworzenie informacji Sformułowanie i uzasadnienie opinii na podstawie informacji przedstawionych na wykresie ( Przykłady poprawnych odpowiedzi (jedna spośród): ? Uważam, że szczepienia są skuteczne, ponieważ zachorowalność na gruźlicę w latach 1999-2007 zmniejszyła się w większości województw przedstawionych na wykresie. ? Uważam, że skuteczność szczepień nie jest wystarczająca, gdyż są województwa, w których zapadalność na tę chorobę prawie się nie zmieniła, a nawet wzrosła, np. w małopolskim. ? Uważam, że szczepienia przeciw gruźlicy nie są w pełni skuteczne, ponieważ ograniczają, ale nie eliminują całkowicie tej choroby. ? Na podstawie analizy tych danych nie można stwierdzić, że szczepienia są skuteczne, gdyż na obniżenie zachorowalności na gruźlicę mogły wpłynąć też inne czynniki, np. skuteczność antybiotyków, wczesna wykrywalność przypadków zachorowań, przestrzeganie higieny, lepsza jakość życia. 1 p. - za przedstawienie swojej opinii dotyczącej skuteczności szczepień przeciwko gruźlicy w Polsce na podstawie danych na wykresie, oraz za logiczne jej uzasadnienie 0 p. - za przedstawienie tylko opinii bez uzasadnienia lub uzasadnienia bez wyrażenia swojej opinii, lub odpowiedź, która nie odnosi się do danych na wykresie Zadanie 13. (0-1) Tworzenie informacji Zinterpretowanie przedstawionych w tekście informacji dotyczących wtórnej odpowiedzi immunologicznej ( Przykłady poprawnych odpowiedzi (jedna spośród): Jest to wtórna odpowiedź immunologiczna, ponieważ: ? w organizmie istniały już komórki pamięci immunologicznej, których obecność świadczy o wcześniejszym kontakcie z antygenem. 8 Egzamin maturalny z biologii Kryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy ? nastąpił bardzo szybki i wysoki wzrost poziomu przeciwciał, co jest charakterystyczne dla odpowiedzi wtórnej. 1 p. - za podanie poprawnej nazwy rodzaju opisanej w tekście odporności immunologicznej oraz jej uzasadnienie 0 p. - za podanie nazwy rodzaju opisanej odporności bez uzasadnienia lub podanie nazwy nieprawidłowej, lub podanie tylko uzasadnienia, lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną Zadanie 14. (0-1) Wiadomości i rozumienie Rozpoznanie witaminy opisanej w tekście i określenie jej roli w organizmie człowieka ( Przykłady poprawnej odpowiedzi: ? witamina A / retinol ? znaczenie (jedno spośród): - bierze udział w procesie widzenia / zapobiega kurzej ślepcie - bierze udział w odnawianiu barwnika wzrokowego siatkówki oka / rodopsyny - bierze udział w prawidłowym rogowaceniu nabłonka - bierze udział w metabolizmie hormonów steroidowych 1 p. - za podanie poprawnej nazwy witaminy oraz jednego przykładu jej znaczenia w organizmie człowieka 0 p. - za odpowiedź niepełną, np. podanie nazwy witaminy bez podania przykładu jej znaczenia lub podanie znaczenia bez podania nazwy witaminy, lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną Zadanie 15. (0-3) a) (0-1) Wiadomości i rozumienie Podanie nazwy enzymu wydzielanego w narządzie wskazanym na rysunku i nazwy trawionego przez ten enzym składnika pokarmowego ( Poprawna odpowiedź: ? pepsyna - białko ? lipaza żołądkowa - tłuszcz (zemulgowany) 1 p. - za podanie poprawnej nazwy enzymu wydzielanego w żołądku oraz podanie nazwy trawionego przez ten enzym składnika pokarmowego 0 p. - za podanie tylko nazwy enzymu bez podania trawionego składnika pokarmowego lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną, np. nazwa enzymu: podpuszczka b) (0-1) Wiadomości i rozumienie Rozpoznanie narządu wskazanego na rysunku i określenie jego funkcji ( Przykłady poprawnych odpowiedzi (jedna spośród): ? Pęcherzyk żółciowy - magazynuje (gromadzi) żółć wytwarzaną w wątrobie i uwalnia ją do dwunastnicy z chwilą rozpoczęcia trawienia. ? Pęcherzyk żółciowy - zagęszcza żółć wytwarzaną w wątrobie i uwalnia ją do jelita cienkiego. Egzamin maturalny z biologii Kryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy 9 1 p. - za podanie poprawnej nazwy narządu oznaczonego na rysunku literą Y i określenie jego funkcji 0 p. - za podanie tylko nazwy narządu bez podania funkcji lub odpowiedź niepoprawną, np. pęcherzyk żółciowy produkuje / wydziela żółć. c) (0-1) Wiadomości i rozumienie Poprawna odpowiedź: D. / wchłanianie wody 1 p. - za zaznaczenie prawidłowego dokończenia zdania 0 p. - za zaznaczenie odpowiedzi nieprawidłowej lub zaznaczenie więcej niż jednej odpowiedzi Zadanie 16. (0-1) Wiadomości i rozumienie Poprawna odpowiedź: ? Emulgowanie tłuszczów zachodzi pod wpływem żółci wytwarzanej w wątrobie i wydzielanej do dwunastnicy. 1 p. - za podanie poprawnej nazwy odcinka przewodu pokarmowego, w którym odbywa się emulgowanie tłuszczów oraz wyjaśnienie uwzględniające żółć wydzielaną przez wątrobę 0 p. - za odpowiedź niepełną, np. podanie tylko nazwy odcinka przewodu pokarmowego bez wyjaśnienia, albo wyjaśnienie procesu bez podania nazwy odcinka przewodu pokarmowego, lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną Zadanie 17. (0-1) Wiadomości i rozumienie Opisanie budowy i funkcjonowania siatkówki oka - określenie roli czopków w procesie widzenia ( Wyjaśnienie roli dwunastnicy w trawieniu tłuszczów ( Określenie podstawowej funkcji jelita grubego ( ? dwunastnica lub jelito cienkie Poprawna odpowiedź: ? A / Najliczniej występują w środkowej części siatkówki - w dołku środkowym (plamce żółtej). ? D / Odpowiadają za widzenie szczegółów obrazu i widzenie barwne. 1 p. - za poprawne zaznaczenie dwóch informacji charakteryzujących wyłącznie czopki 0 p. - za zaznaczenie tylko jednej poprawnej informacji lub dwóch informacji niepoprawnych, lub zaznaczenie więcej niż dwóch informacji 10 Egzamin maturalny z biologii Kryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy Zadanie 18. (0-2) a) (0-1) Wiadomości i rozumienie Rozpoznanie neuronów uczestniczących w przewodzeniu impulsu nerwowego w łuku odruchowym przedstawionym na schemacie (( Poprawna odpowiedź: 1. neuron czuciowy 2. neuron pośredniczący / kojarzeniowy / interneuron 1 p. - za podanie poprawnych nazw dwóch neuronów, przez które przekazywany jest impuls nerwowy we wskazanym na schemacie miejscu łuku odruchowego 0 p. - za podanie tylko jednej nazwy neuronu lub obu nazw niepoprawnych b) (0-1) Wiadomości i rozumienie Poprawna odpowiedź: efektor: D 1 p. - za podanie poprawnego oznaczenia efektora 0 p. - za odpowiedź niepoprawną Zadanie 19. (0-3) Wiadomości i rozumienie Rozpoznanie na rysunkach podstawowych narządów w organizmie człowieka i określenie ich roli w procesie wydalania ( Poprawna odpowiedź: Nazwa narządu A B nerka płuca Wydalane związki chemiczne charakterystyczny dla danego narządu wspólny dla obu narządów (1 przykład) mocznik / amoniak / kwas moczowy woda dwutlenek węgla Wskazanie efektora na przedstawionym schemacie łuku odruchowego( 3 p. - za poprawne wypełnienie wszystkich trzech kolumn tabeli dotyczących narządów przedstawionych na rysunkach 2 p. - za poprawne wypełnienie dwóch (z trzech) kolumn tabeli 1 p. - za poprawne wypełnienie jednej (z trzech) kolumn tabeli 0 p. - za wszystkie kolumny tabeli wypełnione nieprawidłowo Zadanie 20. (0-1) Wiadomości i rozumienie Określenie funkcji łożyska ( Przykłady poprawnych odpowiedzi (jedna spośród): ? wymiana gazowa - dostarczanie tlenu do krwi płodu i usuwanie dwutlenku węgla z krwi płodu ? dostarczanie substancji budulcowych i energetycznych do krwi płodu ? usuwanie szkodliwych produktów przemiany materii (mocznika) z krwi płodu ? dostarczanie przeciwciał do krwi płodu. Egzamin maturalny z biologii Kryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy 11 1 p. - za poprawne podanie jednej funkcji łożyska, innej niż wymienione w tekście, z uwzględnieniem kierunku dostarczania lub usuwania substancji 0 p. - za podanie funkcji odczytanej z tekstu lub odpowiedź niepełną, np. usuwanie szkodliwych substancji, lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną Zadanie 21. (0-1) Tworzenie informacji Uzasadnienie na przykładzie wybranej zmiany adaptacyjnej pozytywnego wpływu wysiłku fizycznego na organizm człowieka ( Przykłady poprawnych odpowiedzi (jedna spośród): ? Zmiana adaptacyjna A. - niższe ciśnienie krwi może zapobiec zawałowi serca lub udarowi mózgu. ? Zmiana adaptacyjna B. - obniżenie ilości LDL a podwyższenie HDL chroni organizm przed miażdżycą. 1 p. - za poprawne określenie roli wybranej zmiany adaptacyjnej w profilaktyce chorób układu krążenia 0 p. - za odpowiedź niepełną, np. odnoszącą się wyłącznie do opisanych w tekście zmian lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną Zadanie 22. (0-2) Wiadomości i rozumienie Określenie sposobu dziedziczenia wskazanych chorób genetycznych człowieka ( Poprawna odpowiedź: Nazwa choroby Sprzężenie z płcią Autosomia dominująca Autosomia recesywna Aberracja chromosomowa Zespół Turnera Zespół Downa Hemofilia Fenyloketonuria X X X X 2 p. - za poprawne określenie genetycznego podłoża wszystkich chorób wymienionych w tabeli 1 p. - za poprawne określenie genetycznego podłoża dwóch lub trzech chorób 0 p. - za określenie genetycznego podłoża tylko jednej choroby lub niepoprawne określenia wszystkich chorób Zadanie 23. (0-2) a) (0-1) Korzystanie z informacji Poprawna odpowiedź: X - transkrypcja Y - translacja 1 p. - za podanie poprawnych nazw obu procesów oznaczonych na schemacie literami X i Y Określenie etapów ekspresji informacji genetycznej przedstawionych na schemacie ( 12 Egzamin maturalny z biologii Kryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy 0 p. - za podanie poprawnej nazwy tylko jednego procesu lub nieprawidłowych nazw obu procesów b) (0-1) Wiadomości i rozumienie Poprawna odpowiedź: mRNA, tRNA, rRNA 1 p. - za podanie trzech rodzajów RNA wytwarzanych w procesie oznaczonym na schemacie literą X oraz podkreślenie mRNA 0 p. - za podanie dwóch lub jednego rodzaju RNA, lub podanie trzech poprawnych nazw RNA i brak podkreślenia mRNA, lub podkreślenie innego rodzaju RNA, lub podanie nieprawidłowego przykładu RNA, który nie bierze udziału w translacji, np. snRNA Zadanie 24. (0-1) Wiadomości i rozumienie Opisanie genomu człowieka ( Wyróżnienie rodzajów RNA powstających we wskazanym procesie i określenie jego roli w biosyntezie białka ( Przykład poprawnej odpowiedzi: Badano sekwencję nukleotydów w DNA, ponieważ DNA stanowi materiał genetyczny człowieka. 1 p. - za podanie, że badano DNA oraz poprawne uzasadnienie 0 p. - za podanie, że badano DNA bez uzasadnienia lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną Zadanie 25. (0-2) Tworzenie informacji Rozwiązanie zadania z zakresu dziedziczenia cech u człowieka - zapisanie krzyżówki genetycznej i określenie prawdopodobieństwa wystąpienia danej cechy ( ? Aa A, a, 25 % / 0,25 / 1/4 ? Aa A, a Poprawna odpowiedź: ? Genotypy rodziców (P) Gamety Genotypy dzieci (F1) ? Prawdopodobieństwo AA, Aa, Aa, aa 2 p. - za poprawne zapisanie krzyżówki genetycznej (genotypy rodziców, gamety, genotypy F1), podkreślenie genotypu chorego dziecka i na tej podstawie podanie właściwego prawdopodobieństwa 1 p. - za poprawne zapisanie krzyżówki i podkreślenie genotypu chorego dziecka, bez podania prawdopodobieństwa albo prawdopodobieństwo podane nieprawidłowo, np. 1 : 4, lub poprawne zapisanie krzyżówki bez podkreślenia genotypu chorego dziecka i poprawnie podane prawdopodobieństwo 0 p. - za niepoprawnie zapisanie nawet jednego genotypu w krzyżówce lub poprawnie podane prawdopodobieństwo przy nieprawidłowo zapisanej krzyżówce genetycznej Egzamin maturalny z biologii Kryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy 13 Zadanie 26. (0-1) Tworzenie informacji Poprawna odpowiedź: grupa krwi 0 1 p. - za podkreślenie właściwej grupy krwi, której na pewno nie może mieć dziecko 0 p. - za podkreślenie niewłaściwej grupy krwi lub podkreślenie więcej niż jednej grupy krwi Zadanie 27. (0-3) a) (0-1) Tworzenie informacji Rozwiązanie zadania genetycznego z zakresu dziedziczenia grup krwi u człowieka ( Zinterpretowanie informacji przedstawionych na schemacie - określenie zależności między stężeniem pestycydu w organizmach a ich miejscem w sieci troficznej ( Przykład poprawnej odpowiedzi: Im organizm stanowi dalsze ogniwo sieci pokarmowej, tym większe jest stężenie DDD w jego organizmie. 1 p. - za poprawne określenie zależności między stężeniem DDD w organizmach a ich miejscem w przedstawionym na schemacie fragmencie sieci pokarmowej 0 p. - za odpowiedź niepełną, która nie określa zależności, np. stężenie DDD zależy od miejsca organizmu w sieci pokarmowej, lub odpowiedź merytorycznie niepoprawną b) (0-1) Tworzenie informacji Zinterpretowanie informacji przedstawionych na schemacie - wyjaśnienie przyczyny porównywalnego stężenia DDD w organizmie ryby drapieżnej i ptaka rybożernego ( Przykład poprawnej odpowiedzi: Ryba drapieżna i ptak rybożerny zajmują ten sam poziom troficzny w przedstawionym fragmencie sieci pokarmowej i żywią się rybami planktonożernymi. 1 p. - za poprawne wyjaśnienie porównywalnego stężenia DDD w organizmie ryby drapieżnej i ptaka rybożernego w przedstawionym fragmencie sieci pokarmowej 0 p. - za odpowiedź merytorycznie niepoprawną lub niepełną, np. dlatego, że są mięsożerne c) (0-1) Wiadomości i rozumienie Określenie zależności międzygatunkowej między rybą drapieżną a ptakiem rybożernym w przedstawionym fragmencie sieci pokarmowej ( Przykłady poprawnych odpowiedzi (jedna spośród): ? antagonistyczna, konkurencja ? antagonistyczna, drapieżnictwo (w przypadku narybku) 1 p. - za podkreślenie dwóch właściwych określeń, które mogą poprawnie charakteryzować zależność międzygatunkową między rybą drapieżną i ptakiem rybożernym 0 p. - za odpowiedź niepełną (podkreślenie jednego określenia) lub podkreślenie więcej niż dwóch określeń, lub odpowiedź niepoprawną 14 Egzamin maturalny z biologii Kryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy Zadanie 28. (0-2) a) (0-1) Wiadomości i rozumienie Określenie na podstawie tekstu możliwych poziomów troficznych, do których należy kowalik ( Przykłady poprawnych odpowiedzi: ? konsument I rzędu / roślinożerca / poziom troficzny II ? konsument II (i III rzędu) / drapieżnik / poziom troficzny III (i IV) 1 p. - za podanie na podstawie tekstu obu prawidłowych poziomów troficznych zajmowanych przez kowalika w łańcuchach pokarmowych 0 p. - za odpowiedź niepełną, np. podanie tylko jednego poziomu troficznego lub odpowiedź niepoprawną, np. mieszającą różne określenia: poziom troficzny II i drapieżnik b) (0-1) Korzystanie z informacji Zapisanie łańcucha pokarmowego z udziałem kowalika i krogulca na podstawie informacji w tekście ( Przykłady poprawnych odpowiedzi (jedna spośród): ? nasiona ? kowalik ? krogulec ? liście drzewa / drzewo ? larwa owada / owad ? kowalik ? krogulec 1 p. - za w całości poprawne zapisanie łańcucha pokarmowego z udziałem kowalika i krogulca 0 p. - za odpowiedź niepoprawną, np. łańcuch pokarmowy bez strzałek lub ze strzałkami skierowanymi odwrotnie Zadanie 29. (0-1) Korzystanie z informacji Poprawna odpowiedź: 2. konsumenci energia słoneczna Skonstruowanie schematu krążenia materii w ekosystemie z wykorzystaniem podanych informacji ( 1. producenci 3. destruenci 4. związki nieorganiczne 1 p. - za poprawne uzupełnienie wszystkich elementów schematu 0 p. - za niepoprawne wpisanie nawet jednego elementu schematu lub odpowiedź całkowicie niepoprawną Egzamin maturalny z biologii Kryteria oceniania odpowiedzi - poziom podstawowy 15 Zadanie 30. (0-1) Tworzenie informacji Sformułowanie argumentu uzasadniającego korzyści dla ochrony środowiska z wykorzystania biogazu jako źródła energii ( Przykłady poprawnych odpowiedzi (jedna spośród): ? Ograniczenie niszczenia naturalnego środowiska spowodowanego eksploatacją gazu ziemnego. ? Wykorzystanie nieużytecznych roślin lub odpadków do produkcji energii, co w konsekwencji spowoduje mniejsze zanieczyszczenie środowiska odpadami. 1 p. - za podanie na podstawie tekstu przynajmniej jednej (lub dwóch korzyści) dla środowiska wynikających z wykorzystania biogazu 0 p. - za odpowiedź niepoprawną, np. zbyt ogólną, która nie odnosi się do ochrony środowiska, lub taką, która nie wynika z tekstu Komisje Egzaminacyjne - dane teleadresowe Centralna Komisja Egzaminacyjna kod: 00-190miejscowość: Warszawaadres: ul. Józefa Lewartowskiego 6kontakt tel.: (22) 53-66-500fax: (22) 53-66-504e-mail: ckesekr@ Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Gdańsku kod: 80-874miejscowość: Gdańskadres: ul. Na Stoku 49kontakt tel.: (58) 32-05-590fax: (58) 32-05-591e-mail: komisja@ pracy: - 191687916NIP: 583-26-08-016 Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Jaworznie kod: 43-600miejscowość: Jaworznoadres: ul. Mickiewicza 4kontakt tel.: (32) 78-41-601fax: (32) 78-41-608e-mail: sekretariat@ Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Krakowie kod: 31-978miejscowość: Krakówadres: os. Szkolne 37kontakt tel.: (12) 68-32-101fax: (12) 68-32-100e-mail: oke@ Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łodzi kod: 94-203miejscowość: Łódźadres: ul. Praussa 4kontakt tel.: (42) 63-49-133fax: (42) 63-49-154e-mail: komisja@ Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Łomży kod: 18-400miejscowość: Łomżaadres: ul. Nowa 2kontakt tel.: (86) 21-64-495fax: (86) 473-71-20e-mail: sekretariat@ pracy: 8 - 16 Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Poznaniu kod: 61-655miejscowość: Poznańadres: ul. Gronowa 22kontakt tel.: (61) 85-40-160fax: (61) 85-21-441e-mail: sekretariat@ Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Warszawie kod: 00-844miejscowość: Warszawaadres: ul. Grzybowska 77kontakt tel.: (22) 45-70-335fax: (22) 45-70-345e-mail: info@ Okręgowa Komisja Egzaminacyjna we Wrocławiu kod: 53-533miejscowość: Wrocławadres: ul. Zielińskiego 57kontakt tel.: (71) 78-51-894fax: (71) 78 -51-866e-mail: sekretariat@ pracy: 8-16REGON: 931982940NIP: 895-16-60-154 Biologia - matura poziom podstawowy Biologia - matura poziom podstawowy

matura z biologii 2012 poziom podstawowy